İnsan Vücudunda Lipit
26 Haziran 2024

İnsan Vücudunda Lipit

Lipitler

Lipitler, hem hayvansal (tereyağı, kuyruk yağı, içyağı) hem de bitkisel (margarin ve sıvı yağlar) kaynaklardan elde edilebilen büyük oranda trigliserit karışımından oluşan bileşiklerdir. Kimyasal olarak, yağ asitleri taşıdıkları karbon atomlarının arasında kurdukları bağların özelliklerine göre doymuş, doymamış veya çok çift bağlı doymamış olabilirler. Ayrıca, yağ, sıvı yağ ve lipit terimleri sıklıkla birbirinin yerine kullanılır.

İnsan Vücudunda Lipitler

İnsan vücudunda lipitler, toplam beden ağırlığının yaklaşık %15'ini oluşturur. Bu oran, bireyin beslenme alışkanlıklarına göre değişkenlik gösterebilir. Vücutta lipitler, hücre zarında yapı taşı olarak görev yapmalarının yanı sıra, vücut ısısının ayarlanmasında ve enerji depolamada önemli roller üstlenir. Çünkü yağ, kimyasal olarak enerji depolamanın en ekonomik ve en az alan kaplayan şeklidir. Bir insanın yağ dokusunun depoladığı toplam enerji miktarı, başka şekilde depolanmak istenirse çok daha fazla alan kaplayacaktır; bu nedenle, bu depo enerjinin korunması için de daha çok enerji harcanacaktır. Bir gram lipit, 9 kilokalori enerji açığa çıkarır.

Besin maddelerinde bulunan lipitler, yağ asitlerinin kaynağını oluşturur. Bunlardan bazıları, insan bedeninde üretilemeyen temel yağ asitlerini içerir. Yağ asitleri, hücre zarının geçirgenliğine katkıda bulunarak vücut için lüzumlu olan bazı maddelerin dışarıdan hücre içine girmesine imkân verir. Aynı zamanda, yağda eriyen vitaminlerin (A, D, E, K) bağırsaktan emilimini sağlar.

Yağlı maddeler, yüksek bir doymuşluk seviyesine sahip olduğundan ve diğer besin maddelerine oranla midede daha uzun süre kalabildiğinden, daha fazla tokluk hissi verir. Yağlar, yiyeceklere farklı bir lezzet katarak, yiyeceklerin daha lezzetli olmasını ve daha iştahla yenmesini sağlar. Az miktarda lipit ve tatlandırıcı içeren besinler, daha az iştahla tüketilirler.

Yağ dokusunun çoğu trigliseritlerden oluşur ve insan bedeninin en önemli enerji deposunu oluşturur. Yağ dokusu, başlıca görevi yedek lipit depolamak olan yağ hücrelerinden oluşmuştur. Fareler üzerinde yapılan son çalışmalar, yağ hücrelerinin miktarının doğumdan hemen sonra alınan besinlerle yakından ilişkili olduğunu göstermiştir. Şişmanlık, aşırı yağ birikimi nedeniyle yağ hücrelerinin içerdiği trigliserit oranının artmasıyla veya yağ hücrelerinin artmasıyla oluşur. Amino asit veya proteinlerin trigliseritler gibi depolanmadığı bilinmelidir. Birey, tükettiği enerji miktarından daha fazla besin tükettiğinde, bunlar yağa dönüştürülerek depolanır. Ancak karaciğer, ilk önce kendi glikojen depolarını doldurur. Glikojen deposu, kullanıma hazır bir enerji kaynağıdır. Vücuda besin maddeleri alınmadığında, glikojenden koparılan glikoz molekülleri kana karıştırılır.

Lipitler, hücrenin temel yapısında bulunur ve yapısal özelliklerin ortaya çıkmasına katkı sağlar. Bu özelliklere sahip lipitlerden en önemlileri kolesterol ve fosfolipitlerdir.

Lipitlerin Fonksiyonları

  • Enerji Depolama: Lipitler, enerji depolamada en verimli bileşiklerdir. Bir gram lipit, 9 kilokalori enerji sağlar.
  • Hücre Yapısının Oluşumu: Lipitler, hücre zarının yapısında yer alarak hücrelerin işlevlerini yerine getirmesine yardımcı olur.
  • Vitamin Emilimi: A, D, E ve K vitaminleri gibi yağda çözünen vitaminlerin emilimini sağlar.
  • Vücut Isısının Ayarlanması: Lipitler, vücut ısısının düzenlenmesine katkıda bulunur.
  • Tokluk Hissi: Yağlı besinler, daha uzun süre tokluk hissi sağlar.

Lipit Türleri

  • Trigliseritler: Enerji depolamada en yaygın lipit türüdür.
  • Fosfolipitler: Hücre zarının yapısında yer alır ve hücre geçirgenliğini düzenler.
  • Steroller: Kolesterol gibi bileşiklerdir ve hücre zarının yapısında bulunurlar.

Lipitler, hem enerji depolama hem de hücre yapısının korunması açısından hayati öneme sahiptir. Bu nedenle, dengeli bir diyet ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları, lipitlerin vücutta optimal düzeyde bulunmasını sağlar.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Kök Hücre ile Cilt Yenileme

Kök Hücre ile Cilt Yenileme

Popüler İçerikler

Skuamöz Hücreli Karsinom

Skuamöz Hücreli Karsinom

Editörün Seçtiği

Hpv DNA Testi

Hpv DNA Testi

İlginizi Çekebilir

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Kan Hücreleri Nelerdir? Türleri ve Faydaları Nelerdir?

Kan Hücreleri Nelerdir? Türleri ve Faydaları Nelerdir?

Hücre Zarında Madde Alışverişi?

Hücre Zarında Madde Alışverişi?

Polipektomi Nedir?

Polipektomi Nedir?

Hücre Organelleri Görevleri Nelerdir?

Hücre Organelleri Görevleri Nelerdir?

Kök Hücre Kullanım Alanları Nelerdir?

Kök Hücre Kullanım Alanları Nelerdir?

Parabazal Hücre Nedir Faydaları Nelerdir?

Parabazal Hücre Nedir Faydaları Nelerdir?

Mitoz Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Mitoz Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Paramesyumda Konjugasyon

Paramesyumda Konjugasyon

Hücre Zarından Madde Geçişleri

Hücre Zarından Madde Geçişleri

Doku Kültürü

Doku Kültürü

Servikal Belirtileri ve Tedavisi

Servikal Belirtileri ve Tedavisi

Beyin Hücrelerinin Ölmesi Nedenleri ve Tedavisi

Beyin Hücrelerinin Ölmesi Nedenleri ve Tedavisi

DNA Modeli

DNA Modeli

Epitelyal Hücre Anormalliği Nelerdir?

Epitelyal Hücre Anormalliği Nelerdir?

Adenin Timin Guanin Sitozin

Adenin Timin Guanin Sitozin

Orkide Çoğaltma Yöntemleri

Orkide Çoğaltma Yöntemleri

Kök Hücre ile Saç Ekimi

Kök Hücre ile Saç Ekimi

Hücre Teorisi Nedir ve Nasıl Yapılır?

Hücre Teorisi Nedir ve Nasıl Yapılır?

Lökosit İdrara Nasıl Geçer

Lökosit İdrara Nasıl Geçer

Hücre Yenilenmesi Nedir ve Nasıl Gerçekleşir?

Hücre Yenilenmesi Nedir ve Nasıl Gerçekleşir?

Sentriyol Türleri ve Özellikleri

Sentriyol Türleri ve Özellikleri

Çevresel Sinir Sisteminin Bölümleri

Çevresel Sinir Sisteminin Bölümleri

Hücre Nedir? Yapısı ve Özellikleri Nelerdir?

Hücre Nedir? Yapısı ve Özellikleri Nelerdir?

Hücre Yenileyici Kremler Nelerdir?

Hücre Yenileyici Kremler Nelerdir?

İntraepitelyal Lezyon

İntraepitelyal Lezyon

Tek Hücre Türleri ve Özellikleri

Tek Hücre Türleri ve Özellikleri